Adlar ve Ad Tamlamaları
Bilgi Kulübü kategorisinde ve Edebiyat - Türkçe forumunda, bulunan Adlar ve Ad Tamlamaları konusunu görüntülemektesiniz. ADLAR (İSİMLER) Bütün sözcük türleri,iki gruba ayrılarak değerlendirilir. A)Ad Soylu Sözcükler: 1)Ad (İsim) 2)Sıfat (Önad) 3)Zamir (Adıl) 4)Zarf (Belirteç) 5)Edat ...
|
|||||||
|
Kayıt | SSS | Üye Listesi | Takvim | Konuları Okundu İşaretle |
24-06-2008, 12:10
|
#1 (permalink) |
Adlar ve Ad Tamlamaları
Bütün sözcük türleri,iki gruba ayrılarak değerlendirilir. A)Ad Soylu Sözcükler: 1)Ad (İsim) 2)Sıfat (Önad) 3)Zamir (Adıl) 4)Zarf (Belirteç) 5)Edat (İlgeç) 6)Bağlaç 7)Ünlem B)FİİLLER (Eylemler) 1)Adlar:Varlıkları ya da kavramları karşılayan,onları tanımamızı sağlayan sözcüklere �ad� denir.Bir kelimeye -mek, -mak ya da -ma, -me olumsuzluk ekini getiremiyorsak o kelime addır. *Bahçe, kum, Ali, kitap, çanta, Almanya, Merkür,� İsimleri: A)Görev ve anlamlarına göre, B)Varlıkların türüne göre, C)Varlıkların sayısına göre, D)Yapılarına göre olmak üzere 4grupta inceleyebiliriz. GÖREV VE ANLAMLARINA GÖRE İSİMLER 1)Somut İsimler:Taş,kitap,çiçek,� 2)Soyut İsimler:Akıl,sevgi,saygı,şeyta n,iyilik,keder,� 3)İş ve Eylem Gösteren İsimler:Fiil soylu kelimelere �-mek, -mak, -ış, -iş, -me, -ma� ekleri getirilerek türetilen ve iş,oluş,eylem bildiren isimlerdir.Bunlara �fiilimsi� (isim-fiil) de denir. *Çalışmak, uyumak, dokunma, eğlenme, bakış, gülüş,� VARLIKLARIN TÜRÜNE GÖRE İSİMLER 1)Özel İsimler:Tek olan,diğer varlıklara benzemeyen varlıkların özel adlarıdır. *Köroğlu, Nedim, Türkçe, Mehmet,Minnoş, Pamuk, Türk Dil Kurumu,... 2)Tür (Cins) İsimleri:Aynı türden birçok varlığın ortak adlarıdır. *El, ayak, kardeş, amca, kedi, kaşık,şehir, kasaba,� VARLIKLARIN SAYILARINA GÖRE İSİMLER 1)Tekil İsimler:Aynı türden varlıkların bir tekinin adıdır. *Çocuk, ay, kalem, kitap, elbise,� 2)Çoğul İsimler:-ler,-lar çokluk ekini almış isimlerdir. *Çocuklar, ağaçlar, kitaplar, öğrenciler,� 3)Topluluk İsimler:Biçim bakımından tekil göründüğü halde çokluk ya da topluluk anlamı veren adlardır. *Ordu, alay, sürü, kurultay, meclis, takım,� YAPI BAKIMINDAN İSİMLER 1)Basit İsimler:Hiçbir yapım eki almamış isimlerdir. *Araba, insanlar, evimiz, yoldan, tahtayı, çanta, kuşlarım,� 2)Türemiş İsimler:İsim ya da fiil kök ve gövdelerinden yapım ekiyle türeyen isimlerdir. *Yol-cu, meslektaş, silgi, ölüm,� 3)Birleşik İsimler:İki ismin aralarına başka bir kelime girmeyecek şekilde birleşip kalıplaşmasıyla oluşan isimlerdir. *Anayurt, Çanakkale, açıkgöz, boşboğaz, aslanağzı, gecekondu, ateşkes, biçerdöver, bakarkör, giderayak,� Msn Öğretmen öss kpss Gazeteler Sohbet hazır mesajlar ders izle Belirli Gün ve Haftalar Çanakkale savaşı şiir İSİM TAMLAMALARI 1)Belirtili Ad Tamlaması:Tamlayanın �-in� ilgi ekini tamlananın da �-i,si� 3.tekil kişi iyelik ekini aldığı tamlamalardır. NOT:Belirtili isim tamlamasını bulmak için tamlanana neyin,kimin sorularını sorarız. Türkçe�nin önemi, Yolun sonu, Ali�nin amcası, Arabanın boyası, Fırtınanın gücü, Bizim köyümüz. 2)Belirtisiz Ad Tamlaması:Tamlayanı yalın halde bulunan,tamlananı 3.kişi iyelik ekini alan tamlamalardır. *Sokak kapısı, *Tarla kuşu, *Çam ağacı, *Okul müdürü, *Hızlı koşanı (sıfat) *Devlet memurları NOT:Belirtisiz isim tamlamasını bulmak için tamlanana �-ne� sorusunu sorarız. �Nasıl,ne kadar,kaç,hangi� gibi sorular sıfat tamlamasını buldurur. 3)Takısız Ad Tamlamaları:Tamlayan ve tamlananın tamlama ekleri almadan oluşturdukları ad tamlamasıdır.Bu tür tamlamalarda tamlayan,tamlananın ya neye benzediğini ya da neden yapıldığını anlatır. *Yünden çorap *Çelik tencere *Ahşap dolap *Taş duvar *Bakır tel Tamlayan tamlananın neden yapıldığını belirtiyor. Tamlayanla tamlananın arasına �den� ekini getirdiğimizde anlam bozulmuyor.Oysa sıfat tamlamalarında bozulur. *Sarı çorap (sıfat) *İnci (gibi) diş *Kömür göz *Altın kalp *Çelik bilek Tamlayan,tamlananın neye benzediğini ifade ediyor.Tamlayanla tamlananın arasına �gibi� edatını getirirsek sıfat tamlamasıyla karıştırmayız.Çünkü sıfat tamlamalarının arasına �gibi� edatını getiremeyiz. NOT:Takısız isim tamlamalarının tamlayanları doğada tek başına bulunurken sıfat tamlamalarındaki doğada tek başına bulunmaz. 4)Zincirleme Ad Tamlamaları:Bir ad tamlamasının üçüncü bir adla ya da başka bir ad tamlamasıyla oluşturduğu tamlamaya zincirleme ad tamlaması denir. *Bahçe kapısının anahtarı b.siz ad tam. ad zincirleme ad tam. *Çevre yolunun ağaçlandırma çalışmaları b.siz ad tam. b.siz ad tam. zincirleme ad tam. Ad Tamlamalarıyla İlgili özellikler: 1)Belirtili ad tamlamalarında tamlayan çoğul,tamlanan da belgisiz bir sözcük olursa tamlayan eki �-in� yerine �-den� eki kullanılabilir. *Aşağıdakilerden hangisi (Aşağıdakilerin hangisi) *Yolculardan biri (Yolcuların biri) 2)Belirtili ad tamlamalarında kimi zaman tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir. *Tadı yok sensiz geçen günlerin. 3)Belirtili ve zincirleme ad tamlamalarında tamlayan ile tamlanan arasına sözcükler girebilir. *Masanın ayağı  Masanın kırık ayağı)*Evin borcu.(Evin bir türlü bitmek bilmeyen borcu) 4)Belirtili ad tamlamalarında tamlayan,tamlanan ya da ikisi birden zamir olabilir. *Onun kızı (Tamlayan zamir) *Çocukların bir çoğu (Tamlanan zamir) *Onların bir çoğu (Tamlayan da tamlanan da zamir) 5)Tamlayanı zamir olan belirtili ad tamlamalarında tamlayan genellikle düşer.Bunlara �tamlayanı düşmüş ad tamlaması� denir. *Olayı bize babası anlatmıştı. (Onun babası) *Evimiz çok güzel oldu. (Bizim evimiz) *Paran var mı?(Senin paran) 6)Bir tamlayan,birden çok tamlanan için;bir tamlanan da birden çok tamlayan için ortak kullanılabilir. *Evin kapısı ve penceresi açık kalmıştı.(Tamlayan ortak) *Ahmet�in,Murat�ın ve Deniz�in velisi toplantıya katılmadı.(Tamlanan ortak) ADLARDA KÜÇÜLTME Adlarda küçültme �cik ve ceğiz� ekleriyle sağlanır. *Şu tepeciği aşarsak köy görünür.(Küçük tepe) *Çocukcağız evin yolunu şaşırdı.(Küçük çocuk) Adların sonuna getirilen �cik,ceğiz� ekleri adlara değişik anlamlar da katabilir. *Anneciğimi çok özledim.(Sevgi) *Bir milyarcık borç verir misin?(önemsememe-azımsama) NOT:-cik eki kimi zaman somut bir varlığa ad oldukları zaman küçültme anlamını yitirebilir. *Mehmetçik (Türk askeri) *Gelincik (Çiçek ismi) *Maymuncuk (Kapı kilidini açan araç) ÇOĞUL EKİNİN (-LER,-LAR)GÖREVLERİ VE EKLENDİĞİ SÖZCÜKLERE KATTIĞI ANLAMLAR: -Ler,-lar eki eklendiği sözcüğe her zaman çoğul anlamı katmaz;farklı anlam ilgileri de katabilir. *Birazdan Zeynepler gelir.(Belirli bir aileyi belirtiyor) *Bu cami Karahanlılar döneminde kalma.(Sülale,soy anlamı katmış) *Müdür Beyler henüz gelmediler.(Saygı) *Hanımefendiler daha uyanmadılar. (Alay,küçümseme, sitem anlamı katmış) *On yaşlarında bir çocuktu.(Yaklaşık anlamı katmış) *Hasta ateşler içinde kıvranıyordu.(Abartma) *Anadalu�da Yunus�lar bitmez.(Özel ada benzerleri anlamı katmış) *Akşamları televizyon seyrederim.(Belgisiz sıfat yerine geçerek �her� anlamı katmış)
__________________
 Hatırlatmayın bana dokuzu beş geçeyi Hele puslu geçen o geceyi Söyletmeyin kasım adlı iki heceyi Bu benim en büyük yasım Bu atamın öldüğü tarih on kasım Türkle Kürdün yoldaş olduğu, Çerkezle Lazın adaş olduğu Alevi Sünninin gardaş olduğu, Mukaddes topraktır vatan Şehitlerin koyun koyuna yattığı, Dosta gurur düşmana korku saldığı Dünyanın hayran kaldığı, Cennet Türkiyem’dir vatan Dağda Üç Beş Domuz Sürüsü Tutturmus Bir Kürdistan Türküsü Eline Almış Bayrak Diye Bir Masa örtüsü Soyu Soysuz Olan Sensin Toprak Senin Neyine İte İtlik Yapıp Kafa Tutma Beyine Anlasa Dediğimi Sokaktaki Köpek Ağlar Haline Duy Ulan Soysuz Ne Mutlu Türk'üm Diyene!!!  |
|
|
|
| Reklamlar |
|
 |
| Etiketler |
| adlar, tamlamaları |
Şu an bu konuyu görüntüleyen üye sayısı: 1 (0 üye ve 1 misafir) |
|
| Konu Araçları | |
| Mod Seç | |
Linear Mode
|
|
|
||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Cevap | Son Mesaj |
| Erkekler de Ağlar (Mektup) | Darkman | Erkek Dünyası | 0 | 09-01-2008 17:39 |
| AĞlar GÖzlerİm | cüneyt | Şiir & Güzel Sözler | 0 | 24-12-2007 09:12 |
| Kadınlar Neden Ağlar? | DarkgirL | Kadın Dünyası | 0 | 18-12-2007 11:27 |
| Erkekte AĞlar.. | cüneyt | E-kart | 1 | 20-09-2007 12:28 |
| Bebekler neden ağlar? | Ma{X}imum | Fitness & Sağlıklı Yaşam | 0 | 12-04-2007 10:53 |
Bütün Zaman Ayarları WEZ +3 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 14:18 .
