"Roman" ve "Hikaye"
Bilgi Kulübü kategorisinde ve Edebiyat - Türkçe forumunda, bulunan "Roman" ve "Hikaye" konusunu görüntülemektesiniz. ROMAN VE HİKAYE H İ K Â Y E İlk Çağ Anadolu�sunda masal, ve tarihi olayları anlatan eserlerle oluşmuştur. Orta ...
|
|||||||
|
Kayıt | SSS | Üye Listesi | Takvim | Konuları Okundu İşaretle |
24-06-2008, 18:14
|
#1 (permalink) |
"Roman" ve "Hikaye"
ROMAN VE HİKAYE H İ K  Y E İlk Çağ Anadolu�sunda masal, ve tarihi olayları anlatan eserlerle oluşmuştur. Orta Çağda özellikle Hindistan�da �Binbir Gece Masalları� sağlam bir hikaye geleneğinin varlığını bildirmektedir. Bu gelenek, Arapça�dan yapılan çevirilerle Avrupa�ya masal, efsane, rivayetler şekliyle yayılmıştır. Hikâyeye bugünkü anlamda ilk edebi kimlik kazandıran İtalyan yazar Boccacio�dur. XVI. Yüz-yılda yazdığı �Decameron� adlı eseriyle ilk öykü örneğini vermiştir. Rönesans�ın etkisiyle de XIX. Yüzyıl edebiyatının en yaygın türü olmuştur. Bizde, destanlar, halk hikâyeleri , ve masallarla eski bir temeli olan bu tür, XIV. Ve XV. Yüzyıl-da �Dede Korkut Hikâyeleri� ile çağdaş hikâye tekniğine yaklaşmıştır. XIX. yüzyılda Tanzimat�la gelen yeniliklerle birlikte batılı anlamda ilk örneğini Ahmet Mithat Efendi �Letaif-i Rivayet ( söylene gelen güzel şeyler ) adlı eserini yazarak vermiş; �Kısadan Hise� ile bu türü geliştirmiş, Sami Paşazade Sezai : �Küçük Şeyler� adlı eseriyle modern hikâyeyi oluşturmuştur. Bağımsız bir tür olma özelliğini ise Milli Edebiyat döneminde Ömer Seyfettin�le kazanmıştır. TANIMI : Yaşanmış ya da yaşanabilecek şekilde tasarlanmış olayları kişilere bağlı olarak belli bir yer ve zaman içinde anlatan türe hikâye diyoruz. HİKÂYENİN UNSURLARI 1) OLAY: Hikâyede üzerinde söz söylenen yaşantı ya da durumdur 2) KİŞİLER: Olayın oluşmasında etkili olan ya da olayı yaşayan insanlardır. 3) YER: Olayın yaşandığı çevre veya mekândır. 4) ZAMAN : Olayın yaşandığı dönem, an mevsim ya da gündür. 5) DİL VE ANLATIM : Hikâyenin dili açık, akıcı ve günlük konuşma dilinden farklı olarak, etkili sözcük, deyim atasözü ve tamlamalarla zenginleştirilmiş güzel bir dil olmalıdır. Anlatım ise: iki şekilde olur Hikâye kahramanlarından birinin ağzından yapılan anlatım �hikâyede birinci kişili anlatım� ; yazarın ağzından anlatılanlar �hikâyede üçüncü kişili anlatım� HİKÂYEDE PLÂN: Hikâyenin planı da diğer yazı türlerinde olduğu gibi üç bölümden oluşur; ancak bu bölümle- Rin adları farklıdır. Bunlar: 1) SERİM: Hikayenin giriş bölümüdür.Bu bölümde olayın geçtiği çevre , kişiler tanıtılarak ana olaya giriş yapılır. 2) DÜĞÜM : Hikayenin bütün yönleriyle anlatıldığı en geniş bölümdür. 3) ÇÖZÜM : Hikayenin sonuç bölümü olup merakın bir sonuca bağlanarak giderildiği bölümdür Ancak bütün hikayelerde bu plân uygulanmaz , bazı öykülerde başlangıç ve sonuç bölümü yoktur .Bu bölümler okuyucu tarafından tamamlanır. Ö Y K Ü Ç E Ş İ T L E R İ Hikâye, hayatın bütünü içinde fakat bir bölümü üzerine kurulmuş derinliği olan bir büyüteçtir. Bu büyüteç altında kimi zaman olay bir plan içinde , kişi, zaman, çevre bağlantısı içinde hikaye boyunca irdelenir. Kimi zaman da büyütecin altında incelenen olay değil, hayatın küçük bir kesiti, insan gerçeğinin kendisidir Bu da öykünün çeşitlerini oluşturur. Buna göre . 1) OLAY ( KLASİK VAK�A ) HİKÂYESİ : Bir olayı ele alarak, serim, düğüm, çözüm plânıyla anlatıp bir sonuca bağlayan öykülerdir. Kahramanlar ve çevrenin tasvirine yer verilir Bir fikir verilmeye çalışılır; okuyucuda merak ve heyecan uyandırılır. Bu tür, Fransız yazar Guy de Maupassant ( Guy dö Mopasan) tarafından yaygınlaştırıldığı için �Mopasan Tarzı Hikâye� de denir Bu tarzın bizdeki en önemli temsilcileri: Ömer Seyfettin, Refik Halit Karay, H. Rahmi Gürpınar ve R. N. Güntekin�dir.. 2) DURUM ( KESİT ) HİKÂYESİ: Bir olayı değil günlük yaşamın her hangi bir kesitini ele alıp anlatan öykülerdir Serim, düğüm, çözüm planına uyulmaz Belli bir sonucu da yoktur. Merak ve heyecandan çok duygu ve hayallere yer verilir; fikre önem verilmez, kişiler kendi doğal ortamlarında hissettirilir. Olayların ve durumların akışı okuyucunun hayal gücüne bırakılır. Bu tarzın dünya edebiyatında ilk temsilcisi Rus yazar Anton Çehov olduğu için �Çehov Tarzı Hikâye� de denir. Bizdeki en güçlü temsilcileri : Sait Faik Abasıyanık, Memduh Şevket Esendal ve Tarık Buğra�dır 3) MODERN HİKÂYE : Diğer öykü çeşitlerinden farklı olarak, insanların her gün gördükleri fakat düşünemedikleri bazı durumların gerisindeki gerçekleri, hayaller ve bir takım olağanüstülüklerle gösteren hikâyelerdir. Hikâyede bir tür olarak 1920�lerde ilk defa batıda görülen bu anlayışın en güçlü temsilcisi Fransız Kafka�dır Bizdeki ilk temsilcisi Haldun Taner�dir. Genellikle büyük şehirlerdeki yozlaşmış tipleri, sosyal ve toplumsal bozuklukları , felsefi bir yaklaşımla, ince bir yergi ve yer yer alay katarak, irdeler biçimde gözler önüne serer. R O M A N Latince�de, �yazı� anlamına gelen bir sözcüktür Roma�da bozulmuş latince�ye verilen ad olarak kullanılırken daha sonra yaşanmış bir olayı hikâye etme anlamında kullanılmaya başlanmış; çağımızda ise, öykü türünün her yönüyle gelişmiş şekline �roman denmiştir. Yani yaşanmış ya da yaşanabilir olayları, yer, zaman, çevre ve insan unsurlarına dayanarak, geniş bir bakış açısıyla anlatan yazı türüne ROMAN diyoruz. ÖZELLİKLERİ: 1) Konusu insan ve dünyadır. 2) Gerçek yaşamı yansıtmaya çalışır. 3) Anlattığı olay, çevre ve kişiler, yaşamdan alınır 4) Olay ve kişileri ayrıntılı anlatma, tahlil ve tasvirlere çok yer verme, bir ana olay etrafında bir çok küçük olaya yer verme bakımından hikâye türünden ayrılır Roman türünün ilk örneğini ilk defa XVI. Yüzyılda İspanyol yazar Miguel de Cervontes ( Mişel dö Servantes) � Don Kişot� adlı esriyle vermiştir XVII. Yüzyılda Madema de la Fayette : �Princesse de Clevs � adlı eseriyle onu takip etmiş; XIX. Yüzyılda gelişen romantizm verealizm akımları bu tütün de gelişmesinde etkili olmuştur.. Türk Edebiyatında daha önceleri bu türün yerini tutan MESNEVİLER vardı Batılı anlamdaki roman türü bizde önce çevirilerle başlar. İlk olarak Yusuf Kâmil Paşa Fransız yazar Fenelon�dan �Telmaque�adlı esri çevirmiş ; sonra Wictor Hugo�dan �Sefiller�, Daniel Defo�dan �Robinsun Crosoe� ve Alexandre Dumas �dan �Monte Criesto� çevrilmiştir. Bizde ilk yerli romanı Şemsettin Sami : �Taaşşuk u Talat ve Fitnat adlı eseriyle vermiştir. Daha sonra Namık Kemal �İntibah � adlı eseriyle ilk edebi roman örneğini Halit Ziya Uşaklıgil �Mai ve SİYAH �la ilk modern roman örneğini vermişlerdir. Bunları �Araba Sevdası � adlı romanıyla Hüseyin Rahmi , �Eylül� adlı romanıyla Mehmet Rauf takip eder . Milli Mücadele döneminde Halide Edip �Ateşten Gömlek �, �yaban�. Reşat Nuri �Çalıkuşu � romanlarıyla bu türü mükemmele ulaştırır. ROMAN ÇEŞİTLERİ A ) KONULARINA GÖRE 1 � Tarihi Roman : Tarihteki olay ya da kişileri konu alan romanlardır. Yazar tarihi gerçekleri kendi hayal gücüyle birleştirerek anlatır. İlk örneğini Valter Scolt �Vaverley � adlı eseriyle vermiş. Bunu Gogol ,�Toros Bulba �, W. Hugo �Nöturdam de Paris � , A. Dumas �Monte Criestove Üç Silhşörler� le takip eder Türk edebiyatında ilk örneği N. Kemal�in �Cezmi � romanıdır. N. ADSIZ�ın �Bozkurtlar �;T Buğra �Küçük Ağa �, Küçük Ağa Ankarada� K. Tahir�in Yorgun Savaşçı�. �Devlet Ana� bu tür romanlardır. 2 - Macera Romanı:Günlük hayatta her zaman rastlanmayan, şaşırtıcı, sürükleyici, esrarengiz olay-ları anlatan romanlardır �Serüven Romanları� da denir. Bir araştırma ve izlemeyi anlatan �Polisiye Roman �, alışılmışın dışında uzak yerleri ve yaşamları anlatan� Egzotik Romanlar� da bu gruba )- girer. Dünya edebiyatında R. L. Stevensın�ın �Hazine Adası�. D. Defo�nun �Rabinson Cruse� R . Kiplink�in �Cangel�; Türk edebiyatında A. Mithat Efendinin �Hasan Mellah � . �Dünyaya İkinci Geliş�, Peyami Safa�nın � Cingöz Recai � bu türün en tanınmış örnekleridir. 3) Sosyal Roman : İnsan yaşamınn sınırsız kültür birikimi içinde yer alan ve insanı derinden etkileyen toplumsal, siyasi olaylar, inançlar, gelenek ve görenekleri bazen eleştirisel, bazen de bilimsel açıdan ele alıp anlatan romanlardır Dünya edebiyatında : W. Hugo�nun �Sefiller �, Tolstoy�un �Suç ve Ceza�; Türk edebiyatında Namık Kemal�in �İntibah �,R. M. Ekrem�in Araba Sevdası � A. M. Efendinin �Felatun Bey İle Rakım Efendi bu tür romanlardır. Bir fikri savunup bilimsel verilerle olaya yaklaşan �Tezli Roman �( Yakup Kadri�nin �Yaban� romanı gibi.) ; toplumdaki inanç ve gelenekleri anlatan Töre Romanı� ( Halide Edip � Sinekli Bakkal) bir olayı eleştirisel yaklaşımla anlatan �Yergi Romanı � (Y Kemal�in İnce Memet � ) ; belli bir yerin özelliklerini anlatan �Mahalli Roman ( F. Baykurrt�un � Yılanları Öcü �) sosyal romanın çeşitleridir 4)- Psikolojik Roman : ( Tahlil Romanı ) : Dış alemdeki olaylardan çok , kahramanların iç dünyasını, ruh hallerini ele alarak kişilerin toplumla ilişkilerini, bunların birbirinden nasıl etkilendiklerini anlatan romanlardır. İlk örneği: Madame de La Fayette�nin �Prencesse de Clevs� Adlı romandır. Bizde Mehmet Rauf�un �Eylül� ilk örnektir. Peyami Safa�nın �Matmazel Noralya�nın Koltuğu�, �Bir Tereddütün Romanı �, �Dokuzuncu Hariciye Koğuşu � bu türdendir. 5) Otobiyografik Roman: Yazarın kendi yaşamın anlattığı romanlardır. Dünya edebiyatında Alfonse Dode�nin �Küçük Şeyler � , bizim edebiyatımızda: Y. Kadri Karaosmanoğlu�nun �Anamın Kitabı �. P. Safa�nın �Dokuzuncu Hariciye Koğuşu�bu türün örnekleridir. NEHİR ROMAN : Bir kişinin, bir toplumun hayatındaki gelişmeleri ya da tarihi bir olayı birden fazla cilt halinde anlatan romanlardır. Tarık Buğra��nın �Küçük Ağa�, �Küçük Ağa Ankara�da� , �Firaun İmanı�; Nihal Adsız�ın �Bozkurtlar � , �Bozkurtların Ölümü�, �Bozkurtlar Diriliyor� romanları gibi. B) KONULARIN IŞLENİŞİNE GÖRE ROMANLAR: 1 � Romantik Roman . Romantik akıma uygun olarak, duygu ve hayallerin ön plânda olduğu romanlardır.( İntibah�, �Eylül�, �Mai Ve Siyah� gibi ) 2 � Realist Roman : Gerçekçi akıma uygun olarak gözlem ve deneyimin duygu ve hayalden daha ön plânda olduğu akımdır İlk örneği R. M. Ekrem�in �Araba Sevdası �. 3 � Natüralist Roman: Bilimsel araştırmalara bağlı kalarak kahramanlarını gözlemlerle seçen romanlardır. |
|
|
|
 |
| Etiketler |
| hikaye, roman |
Şu an bu konuyu görüntüleyen üye sayısı: 1 (0 üye ve 1 misafir) |
|
| Konu Araçları | |
| Mod Seç | |
Linear Mode
|
|
|
||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Cevap | Son Mesaj |
| "Keşke"leri "İyi Ki"ye Çevirme Oyunu | malatyalı_onur | Forum Oyunları | 11 | 19-06-2008 13:58 |
| Ya "Adam" Gißi Sev,Ya Da "ÇeK" Git Yüreğimden.. | çatlakkız | Amatör Aşk Şiirleri | 2 | 15-05-2008 14:13 |
| "O gün'e "Vadi" usulü savunma..." | IceMan55 | K.V.Pusu Yorum & Sohbet | 0 | 01-05-2008 16:35 |
| Aşk "sabır"dır Belki, Ama Asla "tahammül" Değil /Can Dündar.... | Gizem_Lee | Aşk Doktorunuz | 0 | 04-01-2008 10:31 |
| Petek'in "anne"si Seda'nın "hala"sı | Gezgin | Magazin | 0 | 15-12-2007 07:32 |
Bütün Zaman Ayarları WEZ +3 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 19:29 .
