il il Türkiyem kategorisinde ve Van forumunda, bulunan meşhur yemekleri konusunu görüntülemektesiniz. Van'da ev hanımları veya genç kızların ev işleri arasında iyi yemek yapmakta bir maharet ve önem isteyen konudur. Van'a özgü ...
|
|||||||
|
Kayıt | SSS | Üye Listesi | Takvim | Konuları Okundu İşaretle |
|
|
#1 (permalink) |
|
Tandır Ekmeği, kayganak, keledoş, murtuğa(çatçingir), kurutaşı, bulgur aşı, ayran aşı, eşkili, tandırda balık, kükürt köftesi, şille, peluze, helise, cızlık, sengeser, kavut, keşgek, helim aşı, çırtma, cacık ve taptabayı 'dır. Birini örneklersek EŞKİLİ = Bol miktarda kavurma, evelik veya ıspanak iyice kavrulur. İçine suda ıslatılmış erik (Alça) pastili atılır.Daha sonra su ilave edilip kaynamaya bırakılır. Kişniş (üzüm)ilave edilerek yemeğe daha bir lezzet verilmesi sağlanır. Van'ın yemeklerinden bahsederken en önemli aşı olan TANDIR EKMEĞİ geleneğidir. TANDIR EKMEĞİ = Tandır ekmeğini ev halkı yapmıyor yaptırtıyorsa bunu yapan kadınlara KEYVENİ denir. Hazırlanan hamur orantılı bir şekilde KİNDİREK (yufka açma merdanesi) ile açılır, oklava ile düzeltilir ve inceltilir. Tandırdaki ateşi kıvamına getirmek için KÖSEV (Ateş karıştıran sopa) kullanılır.Daha sonra bu ince yufkalar MAZRAKA (Tandıra yufka vurmak için kullanılan özel bir yastık) ile tandıra vurulur.(yapıştırılır),pişmesi beklenen bu Lavaş ekmekler daha sonra tek tek alınarak yenmeye sunulur.TANDIR EKMEĞİ genellikle haftalık yapılır ve kuruduğu zaman hafif bir su serpilerek yumuşaklık kazandırılır. Gene aynı tandırda daha etlice ve ortası delik bir ekmek daha yapılır. Bu sade olduğu zaman TAPTAPA adını alır içine MURTUĞA (yağ, un, yumurtadan yapılan bir bulamaç) konarak pişirilir bunada yörede KATE denir. Evin bir köşesinde veya daha büyük evlerde özel TANDIR EVİ bulunur. Tandırın ekmekten sonra da görevleri devam eder, Tandır ocağının üzerine uzatılan HEÇİRDEK (Tandır için yapılmış özel bir demir'in) üzerine konan bombeli bir saç üzerinde de daha ince olan bir lavaş yapılırki bunada SAÇ EKMEĞİ denir. Ocak ve fırınların olmadığı zamanlarda ise gene HEÇİRDEK üzerinde evin yemekleride pişirilirdi. En son, geceleri ise kalan ısıyla, ev halkı buraya ayaklarını uzatır,bellerine yorganlarını sararak yatma vaktine kadar sohbet edilirdi. Van'da yemekleriin özellikleri olduğu gibi çokluğuda dikkat çekmektedir.bunun içindirki yemekleri üzerine bir çok mani ve şiirler yazılmıştır. Yöresel yazar ve ozan Kaya KAYA ÇELEBİ'den iki güzel örnekleme = AYRAN AŞI VE KONUK = Vile balam, sen hardasan şimdi gonuk gelecek, Balam(yavrum) Hardasan(Nerdesin) Al kilimi ser hevşiye efen gelse kızacak, Hevşi (avlu ) Efen (baban ) Vaya batmış ocağa bak, ayran aşı daşacak, Vaya (yerin dibi) Tez ol koku çıktı, şimdi balık yanacak. Gız men nedim elim işte çatlanguşi yuyiram. Çatlanguşi (Yöre. Ot) Bir tereften bulgur seçtim, pilava su goyiram, Pembe eze haber salıp, biraz sora gelecek, Eze (Teyze) Çarçenk galdım aş bişmedi be ne zıkkım yiyecak. Çarçenk(çaresiz) Gız gan gusmiş, sen de durma semaveri ataşla, İstikanlar eyvandadır, şekeri gır hazırla, İstikan(bardak) Eyvan(balkon) Oğul, uşak tökülmeden, sufrayı ser hazırla Uşak (çocuk) Lembekiye çökelek koy, duz doldur nemektana Nemektan(tuzluk) Lembeki(toprak Çanak) Afat yemiş o nedirki, geveliyisen eğzında, Ayak üste az babalan, zeher zıkkımın ola, Babalan (az ye) Aş balığı sen bitirdin, ciğerin ağzan gele Misafirler ne yiyecek ataş başan töküle… VAN'A AİT YEMEKLER GEÇİDİ= Gel gardaş oturak tandır başına Salliyah gaşığı ayran aşına İlitmeyi apar sen öz gardaşına İlitme (Yör. Yemek) Guymak sana keşgek sana aş mana Guymak (kaymak) Keşkek (yör.yem), Gel bacım gel balığ tandırda yandı Bulgur pilavida demini aldı Helim aşı pişti, keledoş galdı Helim aşı, keledoş(Yöresel Yem.) Çırtma sana gavut sana aş mana Çırtma, Gavut (yör.yem.) Gel ağam bağdaş gur sufra başına Zeyturun doğriyah gurut uşına Zeyturun (yör.ot)Gurut (yör.yem) Şahnagiranı al kendi garşına Cılbır sana guymak sana aş mana Cılbır(yör.yem) Gel anam gel bulgur aşı taşacak Yağini geynati helva yanacak Geynati (kaynatıyor) Kabuska pişmedi nece olacak Cızlık sana ayran sana aş mana Cızlık (yör.yem) Gel efe gel, anam şille pişirip Şille (yör.yem) Gızlar tarladan pencer döşürüp Pencer(pancar) Döşürüp(sökmek) Nehre ayranından cacık çürüdüp Nehre(yayık) Zehre sana zıkkım sana Aş mana… |
|
|
|
|